ÇİN

Yeminli Mali Müşavir- Murat YANPAR
muratyanpar@ttnet.net.tr

EMEK UCUZLUYOR
Eğer Marx 1917 Rus devrimi sırasında yaşasaydı, muhtemelen Lenin’e Sosyalizmin bir köylü toplumu olan Rusya’da uygulanmasının imkansız olduğunu, teorisinin sanayileşmiş toplumlar için geliştirildiğini vurgulayarak karşı çıkacaktı. Ve sonunda da haklı olduğu anlaşılacaktı. Aynı hataya Çin’de Mao düştüğünde onu aynı konuda uyarma cesaretini gösterenlerden Çin dışına kaçamayanlar bunu pahalı ödediler. Ama onların da haklı olduğu ortaya çıktı maalesef. Halbuki Marx ve Engels
Toplumların tarihsel evrimini ortaya koyarken şöyle bir tarihi sıralama yapmışlardı. Çok kısa özetlemek gerekirse, Altın Çağ denilen , Avcı-toplayıcı Anaerkil insan topluluklarını yani Komün yaşamını ve trampa ekonomisini insanlığın başlangıcı olarak almalıyız. Mezopotamya ve Anadolu’da ’da tarım toplumunun başlangıcı ile özel mülkiyet kavramı gelişmiş ve para nihayet bu bölgede kullanılmaya başlamıştır. Feodal düzen bu tarım toplumunun temelleri üzerinde yükselmiştir. Çünkü insanlar tarımsal üretim fazlası ile artık idareci, rahip ve asker sınıfını besleyebilecek düzeyi yakalamışlardı. Feodal düzen kaçınılmaz olarak İmparatorlukların kurulmasına yol açmış , Dünyanın geri kalan bölümünün keşfi ve ticaretin boyut değiştirmesi ile Ticari Kapitalizm ve Merkantilizm devri başlamıştır. Yeni Dünyada ve Avrupa’da yerli ve yabancı köle kullanımının ekonomik olmaktan çıkması, siyasi risk haline gelmesi sanayi devrimini doğurmuştur. Sanayi devrimi İmparatorlukların sonunu getirip sanayileşmeyi hedef edinmiş kapitalist ulus devletlerin doğmasına neden olacaktı. Sanayileşme ise çarpık şehirleşmeyi ve sefaleti beraberinde getirmiştir. İngiliz fabrikalarında çocuklar ve kadınların sefalet ve istismarı öyle büyük boyutlara ulaşmıştı ki 1847 de bir iş kanunu çıkartmak zorunda kalınmıştır.
Marx 1848 de İngiltere’de “Proleterlerin zincirlerinden başka kaybedecek bir şeyleri yok. Kazanacakları bir dünya var. Bütün ülkelerin işçileri birleşiniz” sloganı ile Komünist manifestoyu yayınladığında sanayileşmenin ve kapitalizmin bu vahşi şeklinin artarak devam edeceğinden emindi. Ona göre sonunda kendi aralarındaki kar ve çıkar ilişkisinin doğurduğu çelişkiden dolayı tek bir büyük kapitalist kalacak , kolay bir Proletarya devrimi ile işçiler iktidarı ele geçireceklerdi. Sonrası malum yeni ekonomik sistemin adı sosyalizm olacaktı. Yani, toplumun tamamı sanayi iççilerinden oluştuğu için sistemin felsefi ve duygusal kanadının çalışmasında sorun çıkmayacaktı. Çünkü işçiler Materyalist düşünceyi anlayacak düzeyde olacaklardı. Üretim ve bölüşümde kişisel çıkarların ön plana çıkması ve açgözlülük minimum düzeyde olabilecekti.

Ama Kapitalizm bir sürpriz yaptı, yaşayabilmesi için gerekli enerji ,hammadde ve ucuz emeği bulmak için Afrika ve Asya’ya yönelerek Emperyalist boyuta geçti. Marx’ın teorisi boşa çıkmıştı. Emperyalizmin kendi halkını ve işçisini vahşice sömürmesine gerek yoktu artık. Emperyalist ülkelerin işçi sınıfına da emeklerinin karşılığı verilerek bir nevi Sosyalizm uygulamaya konuldu.

1917 de Rus halkı sanayi işçisi olmadığı için, Birinci Dünya Savaşının zayıflattığı ülkede darbe ile kurulan Sosyalist rejimde Marx’ın formülü, Lenin’e rağmen çalışmadı, sistem lider değişince bıçağın ince sırtından kayarak İkinci Dünya Savaşının da etkisiyle Faşizme dönüştü ve Doğu Bloğunu kontrol ederek Emperyalist oldu. Bu tecrübe hemen hemen aynı evrelerden geçenek İkinci Dünya Savaşından sonra 1949 da Çin’de yaşandı. Çin Komünist Partisi iktidarı uzun süren silahlı mücadele ile ele geçirdi fakat ülke köylü toplumu olduğundan bir türlü İşçi sınıfı iktidarını gerçekleştiremedi. Mao hiçbir yeri işgal edemediğinden, petrole ve çeliğe de sahip olmadığından halkın yaşam seviyesini yükseltemedi ama 1,3 milyar insanı bir arada tutma mucizesini gösterdi.

Günümüze gelirsek, Çinliler şimdi Komünist partisinin denetiminde Marx ve Engels’in belirttiği tarihi
evrim sürecini tamamlamak üzere geri dönüş yaparak ticari ve sanayi kapitalizmini hatta emperyalizmi yaşamaya karar verdiler. Tarihsel süreç tamamlandığında Sosyalizm ve Komünizmin uygulanacağını Çin Ticaret Bakanı bizzat açıkladı.

Önümüzdeki yıllarda Çin nüfusunun büyük bir çoğunluğu sanayi işçisi olacaktır. Bunun bedelini ilkel koşullardaki şehir yaşamında batıdaki işçilerin onda biri ücret ve satın alma gücüne razı olarak yaşayan bu günkü kuşak ödeyecek. Çünkü Çin ekonomisinin Sanayi kapitalizmi sürecini tamamlayabilmesi için üretilen sanayi mallarının Çin halkına veya geri kalmış bir iki ülkeye satılması yetmiyor. Komünist Partisi işin farkında, çok acele etmeleri gerektiğini kavradılar. Bütün dünya ekonomisi Çin’in ürettiği malları almalı, Çin de bu büyük çapta üretimi yapabilmek için Dünyanın hammadde ve enerjisinin büyük bir bölümünü yüksek fiyatla da olsa almalıdır. Böylece Dünyayı yöneten güçlerin en kuvvetli olanlarını kendi safına çekmiştir.
Muhtaç olunan ucuz emek ise Çin’de bol miktarda mevcuttur. Yabancı yatırımcı için , enerji ve arsa neredeyse bedava, sosyal güvenlik ve iş kanunu diye bir kavram yok, işçi ücretleri öylesine düşük tutulmaktadır ki, 1800 lü yıllarda Teksas’ta pamuk tarlalarında çalıştırılan köleler bile daha maliyetli sayılabilir.
Yabancı yatırımcılar küresel sermayenin temsilcileri olduğundan anti damping tedbirleri ve ithalatın kısıtlanması gibi tedbirlerin alınması global sermaye ve finans sektörü için risk teşkil etmektedir. Yani kimse Çin mallarına kolayca kapılarını kapatamayacaktır.
Kaderin acı cilvesi, Çin’in gelecek kuşaklardaki işçi sınıfının rahat edebilmesi için Türkiye gibi ülkelerdeki işçiler şimdiden işlerini kaybediyorlar. Türk Kapitalizmi rekabete dayanamadığından dağılma sürecine girmektedir. Emek ve Hammaddesini sömürebileceğimiz toprakları Cumhuriyet öncesi kaybettiğimizden, kendi halkını sömürmekten başka çaresi olmayan ülkemizde Sendikal hak ve özgürlüklerden bahis bile açılmıyor. Hatta Bölgesel asgari ücret uygulaması fikri ortaya atılarak Doğudaki insanların Çin işçisi düzeyinde çalıştırılması gündeme getirildi. Yani ayda Elli Dolar. İşin en trajik yanı buna razı hayli kabarık bir nüfus olduğu söyleniyor. Çin işçi sınıfını temsil eden parti bütün dünyada işçi ücretlerini aşağıya çekiyor.
Bütün ülkelerin işçileri uzunca bir süre daha birleşemeyecekler gibi görünüyor.
Mayıs-2006